Kusoma usiku ni jambo la kawaida kwa wanafunzi wengi, hasa kipindi cha mitihani. Ingawa kujituma kusoma ni jambo jema, kusoma sana usiku bila mpangilio kunaweza kusababisha uchovu mkubwa wa akili unaojulikana kama kuungua kwa ubongo (mental burnout). Zifuatazo ni sababu kuu zinazosababisha hali hiyo:
1. Kukosa Usingizi wa Kutosha
Usingizi ni muhimu kwa ubongo kupumzika na kupanga kumbukumbu. Wanafunzi wanaosoma sana usiku hukosa usingizi wa kutosha, jambo linalochosha ubongo na kupunguza uwezo wa kufikiri na kukumbuka.
2. Kumlazimisha Ubongo Kufanya Kazi Muda Mrefu
Kusoma kwa saa nyingi mfululizo bila mapumziko huufanya ubongo ufanye kazi kupita kiasi. Hali hii husababisha uchovu wa akili na kushuka kwa umakini.
3. Presha ya Mitihani na Malengo Makubwa
Hofu ya kufeli, matarajio ya wazazi au shinikizo la kufaulu huongeza msongo wa mawazo. Ubongo unapokuwa kwenye presha muda mrefu, huanza “kuungua”.
4. Lishe Duni Wakati wa Usiku
Wanafunzi wengi husoma usiku bila kula chakula chenye virutubisho au hutegemea vinywaji vya sukari na kafeini. Lishe duni huathiri nguvu na afya ya ubongo.
5. Matumizi Makubwa ya Simu na Kompyuta
Kusoma kupitia skrini kwa muda mrefu usiku huuchosha ubongo na macho. Mwanga wa skrini huathiri homoni ya usingizi (melatonin), hivyo kuharibu mzunguko wa usingizi.
6. Kukosa Mpangilio wa Kusoma
Kusoma kila kitu kwa wakati mmoja bila ratiba husababisha msongamano wa taarifa kwenye ubongo. Ubongo hushindwa kuchakata vizuri, hali inayosababisha kuchoka haraka.
7. Kukosa Mapumziko ya Mwili
Kukaa muda mrefu bila kusimama, kutembea au kufanya mazoezi mepesi huathiri mzunguko wa damu, jambo linalochangia uchovu wa ubongo.
8. Kujilinganisha na Wengine
Baadhi ya wanafunzi husoma usiku kwa presha ya kuona wenzao wanasoma zaidi. Hii huongeza mzigo wa kisaikolojia na kuchangia kuungua kwa ubongo.
Hitimisho
Kusoma sana usiku si tatizo, tatizo ni kusoma bila usawa. Ubongo unahitaji usingizi, lishe bora, mapumziko na mpangilio mzuri ili ufanye kazi kwa ufanisi. Kusoma kwa hekima ni bora kuliko kusoma kwa mateso.
ChuoSmart Notifications